Please reload

Ostatnie posty

Czy implanty stomatologiczne są zdrowe? Implanty cyrkonowe vs implanty tytanowe.

October 1, 2019

1/7
Please reload

Wyróżnione posty

Szkodliwość wypełnień światłoutwardzalnych

November 23, 2017

     Drugi artykuł na blogu poświęcam wypełnieniom światłoutwardzalnym - znanym i szeroko dostępnym w każdym dzisiejszym gabinecie stomatologicznym. Wszystko co jest i będzie się pojawiać na blogu, piszę głównie z myślą o swoich pacjentach i o osobach, które dbają o zdrowie oraz chciałyby móc podejmować bardziej świadome decyzje podczas wizyty u stomatologa. Mam nadzieję, że uda mi się to zrobić w sposób taki, by każdy mógł mnie zrozumieć – bez posługiwania się skomplikowaną nomenklaturą medyczną.

 

       Do połowy XX wieku stomatologia oferowała wyłącznie wypełnienia stomatologiczne w postaci cementów i amalgamatów. Wynalezienie i opatentowanie w 1951 roku pierwszego kompozytu stanowiło wrota do rozwoju stomatologii w kierunku estetycznych wypełnień w kolorze zęba. Nie były one jednak zadowalające, gdyż bardzo szybko ścierały się podczas jedzenia. Dopiero w latach 70. XX wieku wprowadzono kompozyty światłoutwardzalne, które były nieco bardziej wytrzymałe chemicznie dzięki zawartości żywic na bazie bisfenolu A (BPA). Z roku na rok udoskonalano wypełnienia światłoutwardzalne głównie w kierunku większej wytrzymałości mechanicznej i mniejszego skurczu podczas utwardzania, aż uznano, że jest to przełomowy materiał, który wyprze cenione niegdyś za trwałość wypełnienia na bazie amalgamatów rtęci. I tak też się stało. Zaczęto zatem wreszcie mówić otwarcie o szkodliwości rtęci i o tym, że stale wydziela się ona z wypełnień zębowych, natomiast z drugiej strony chwalono również estetyczne i (jak wówczas uważano) całkowicie zdrowe światłoutwardzalne wypełnienia kompozytowe. Niestety czas pokazał, że i one zostały nadmiernie przecenione, gdyż zawarte w nich żywice, z których wydziela się wspomniany wyżej bisfenol A (BPA), nie pozostają obojętne dla zębów oraz całego organizmu.

 

 

Czym jest bisfenol A (BPA)?

     Jest to organiczny związek chemiczny z grupy fenoli, stosowany powszechnie do produkcji tworzyw sztucznych. Liczne badania naukowe wykazują, iż BPA jest substancją wysoce alergenną, która negatywnie oddziałuje na miazgę zęba, dziąsło, błonę śluzową oraz ogólnoustrojowo. Substancja ta działa szkodliwie na błony komórkowe, RNA i DNA. Zaburza tym samym procesy życiowe komórek oraz syntezę białek. Wiele badań ujawnia negatywny wpływ nawet bardzo małych dawek BPA. Jest to substancja, którą organizm człowieka rozpoznaje jako żeński hormon płciowy – estrogen, gdyż posiada zbliżoną do tego hormonu budowę. W związku z tym BPA przyczynia się do zaburzeń równowagi hormonalnej organizmu oraz homeostazy. Badania naukowe (w tym również badania eksperymentalne na zwierzętach) wykazały ścisły związek nawet niskich dawek BPA z takimi chorobami jak: otyłość, bezpłodność, poronienia, nadpobudliwość psychoruchowa, zaburzenia odporności, cukrzyca, przedwczesne dojrzewanie, rak piersi, niedoczynność tarczycy, zaburzenia układu nerwowego. BPA gromadzi się w organizmie w tkankach oraz tłuszczach, skąd jest regularnie uwalniany. Pomimo wiadomego wpływu na uszkadzanie nici DNA, zaburzania procesów komórkowych oraz pobudzania namnażania komórek rakowych raka piersi, nie są jeszcze poznane właściwości rakotwórcze tej substancji w szerszym zakresie, ze względu na dalszy brak publikacji wyników badań przeprowadzonych na ludziach. W stomatologii wiadomo jednak, że kompozyty światłoutwardzalne zawierające BPA zwiększają ryzyko nieodwracalnego zapalenia miazgi lub jej zgorzeli, stanów zapalnych dziąseł, periodontopatii, podrażnień błony śluzowej oraz zmian nowotworowych na niej.

 

 

Czy istnieją wypełnienia, z których nie wydziela się BPA?

 

       Na szczęście tak. Są to jednak nieliczne materiały światłoutwardzalne. Obecne badania wykazują, że spośród wypełnień światłoutwardzalnych jedynymi, które wcale nie wydzielają BPA i zarówno najbardziej biokompatybilnymi są nanohybrydowe ormocery (organicznie modyfikowana ceramika). Zostały one opracowane i opatentowane w Instytucie Fraunhofera w Niemczech. Skład chemiczny ormocerów to przede wszystkim dwutlenek krzemu stanowiący zarówno płynną matrycę żywiczą, jak i wypełniacz (cząsteczki nano- i szklano-ceramiczne). Nie zawiera on zatem klasycznych monomerów żywiczych (BisGMA, BisEMA, UDMA, TEGDMA, HEMA itp.) w przeciwieństwie do powszechnie stosowanych kompozytowych materiałów światłoutwardzalnych. Ormocery cechuje niezwykle wysoka biokompatybilność ze względu na brak wydzielania szkodliwego BPA. Ponadto charakteryzują się one również najmniejszym skurczem następującym podczas polimeryzacji (utwardzania) w stosunku do standardowych materiałów światłoutwardzalnych. Dzięki temu znacznie zmniejszają ryzyko ponownej próchnicy w leczonym zębie. Ważną ich zaletą jest również wysoka estetyka i wytrzymałość materiału oraz tzw. „efekt kameleona”, który sprawia, że wypełnienie idealnie dopasowuje się do koloru zęba po jego utwardzeniu.

 

      Niestety firm, które produkują biokompatybilne wypełnienia światłoutwardzalne jest na rynku dosyć mało. Ceny tych materiałów również nie wzbudzają entuzjazmu. Zatem zanim w ofercie każdego gabinetu stomatologicznego znajdziemy zdrowe wypełnienia światłoutwardzalne, minie jeszcze wiele lat. Dlatego już teraz warto szukać takich gabinetów, które oferują najnowocześniejsze biokompatybilne wypełnienia i pytać stomatologów o zawartość szkodliwych żywic w materiałach, gdyż kluczem do zdrowia jest między innymi nasza świadomość.

 

 

Zobacz również:

 

Biokompatybilne wypełnienia światłoutwardzalne.

 

Przegląd badań naukowych na temat szkodliwości fluoru

 

 

 

 

 

Materiały źródłowe:

 

Josef Schmidseder Stomatologia Estetyczna Lublin 2011, wyd. 2, str. 77-81

 

https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Bis-gma#section=Top

 

https://www.magazyn-stomatologiczny.pl/a2268/Zagrozenia-dla-zdrowia-i-ryzyko-stosowania-bisfenolu-A--BPA------monomeru-kompozytow-stomatologicznych--Przeglad-pismiennictwa.html/

 

https://pl.wikipedia.org/wiki/Bisfenol_A

 

Helmut Schweikl, Karl-Anton Hiller, Carola Bolay, Cytotoxic and mutagenic effects of dental composite materials, „Biomaterials” 26 (2005) 1713-1719

 

S. Bouillaguet, L. Shaw, L. Gonzalez, J. C. Wataha & I. Krejci, Long-term cytotoxicity of resin-based dental restorative materials, „Journal of Oral Rehabilitation” 2002, 29; 7-13

 

Gottfried Schmalz,Dorthe Arenholt Bindslev, Biocompatibility of Dental Materials, Springer Science & Business Media, 2008; 99-122

 

Pawłowska E. i wsp.: Właściwości i ryzyko stosowania metakrylanu bisfenolu A dimetakrylanu uretanu – podstawowych monomerów kompozytów stomatologicznych. Dent. Med. Probl., 2009, 46, 4, 477‑485

 

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

Podążaj za nami